HASPADAR

One does comprehend the God's gift, charisma in this word, because to be a good haspadar (master) is to have a talent.

Haspadar (master) is a person possessing something, being in charge of something, bustling about something, managing the household. Any kind of household is the main trouble for the haspadar. The haspadar's house with all belongings is loftily called "haspoda" (household) not in vain. The man must be the master of his word, the master of his home. Haspadar does the wife name her husband.

In ancient times a country was called "haspadarstva". Do you remember the beginning of fairy tales? Once upon a time in one kingdom, in one state (haspadarstva)… And the governors of Moldavia and Valakhia were also called "haspadari" (masters).

The haspadar is a self-dependant person as against the beggar. A country and everyday life hold onto the haspadar.

Kalyada people coming into the masters' courtyard, used to sing: "Haspadarochak, Sir…". And the polite form of address to somebody - "Spadar" (Master) - originates from the word haspadar.

And a mountain will become a hollow without the master. And the only Most High Haspadar in charge of the whole world and all of us is the God.

Rygor Baradulin, national poet of Belarus

ГАСПАДАР

Так і чуецца ў слове Гасподні дар, Божы дар, бо добрым гаспадаром быць - гэта трэба мець талент.

Гаспадар - чалавек, які нечым валодае, нечым распараджаецца, пра нешта рупіцца, вядзе гаспадарку, і любая гаспадарка - галоўны клопат гаспадара. Жытло гаспадарова з усімі прыбудовамі недарэмна ўзвышана называецца гасподай. Мужчына мусіць быць гаспадаром свайго слова, гаспадаром свайго дома. Гаспадаром жонка называе мужа.

У даўніну дзяржава называлася гаспадарствам. Памятаеце, як пачынаюцца казкі? У некаторым царстве, у некаторым гаспадарстве… І ўладароў Малдовы і Валахіі велічалі гаспадарамі.

Гаспадар - чалавек незалежны ў адрозьненьне ад люмпэна. На гаспадарах трымаецца дзяржава, жыцце будзеннае і асяжныя мроі.

Калядоўшчыкі, прыйшоўшы ў гаспадароў двор, песьню звычайна пачыналі: "Гаспадарочак, сьлічны паночак…". І паважная форма зьвяртаньня да каго-небудзь - "спадар" - таксама ад слова гаспадар.

Без гаспадара і нізінай стане гара. А над усімі намі, над усім сьветам - адзін Гаспадар Усявышні - Госпад.

Рыгор Барадулін, народны паэт Беларусі

ГАСПАДАР

В белорусском слове гаспадар (хозяин) так и слышится дар Господний, Божий дар, ибо хорошим хозяином быть - значит, иметь талант.

Хозяин - человек, который чем-то владеет, чем-то распоряжается, о чем-то заботится, ведет гаспадарку (хозяйство), и любое хозяйство - главная забота хозяина. Хозяйский дом со всеми строениями не зря возвышенно называется гаспoдай (хозяйством, двором). Мужчина должен быть гаспадаром (хозяином) своего слова, хозяином своего дома. Гаспадаром называет жена своего мужа.

В старину белорусское государство называлось гаспадарствам. Помните, как начинаются сказки? "У некаторым царстве, у некаторым гаспадарстве…". А князей Молдовы и Валахии величали господарами.

Хозяин - человек независимый в отличии от люмпена. На хозяевах держится государство, жизнь обыденная и безудержные мечты.

На святки колядовщики, прийдя на хозяйский двор, славить обычно начинали с хозяина: "Гаспадарочак, слічны паночак…" (Недалеко по смыслу и русское - хозяин-барин.) И уважительная форма обращения по-белорусски к кому-либо - спадар - тоже от слова гаспадар.

Без гаспадара і нізінай стане гара, - говорит белорусская пословица. А над всеми нами, над всем миром - один хозяин - Всевышний, Господь.

Рыгор Бородулин, народный поэт Беларуси